سیاست حضرت مهدی (ع) چیست؟

زراره از امام صادق(ع) پرسید: آیا روش و سیاست حضرت قائم(ع) همانند روش پیامبر(ص) خواهد بود؟ امام فرمود: هرگز ، هرگز؛ ای زراره! او سیاست پیامبر(ص) را در برخورد با دشمنان در پیش نمی گیرد... حضرت قائم(ع) ، سیاست کشتار را در پیش می گیرد و طبق دستوری که دارد ، رفتار می کند و توبه کسی را نمی پذیرد. امام باقر(ع) فرمود: ...حضرت مهدی(ع) کار (کشتار) را به جایی می رساند که بسیاری از مردم می گویند ، این شخص از آل محمّد(ص) نیست و اگر از اهل بیت پیامبر بود ، رحم می کرد. و نیز فرمود: حضرت قائم(ع) کشتار زیادی می کند و به یقین اولین کشتار را در قبیلۀ قریش خواهد داشت.

{ موعودنامه ، مجتبی تونه ای ، 1389 ، ص143}

توضیح بیشتر: البته باید بگم این طوریام نیست که وقتی آقا ظهور کنه به کسی رحم نکنه و یا توبه کسی قبول نشه. طبق روایات حضرت تا 7 سال (حالا این 7 سال چه قدر طول میکشه رو دیگه خدا بهتر میدونه) صبر میکنه و کفار و کسایی که از دین خارج شدنو به حق دعوت می کنه و بعد از اونه که امام  سیاست جنگ و کشتار رو پیش میگیره.

صیحه آسمانی چیست؟؟؟

منظور از صیحۀ آسمانی ، ظاهراً صدایی است که در آستانۀ ظهور حضرت مهدی (ع) از آسمان شنیده می شود و همه مردم آن را می شنوند . در روایات ، تعبیر های «ندا» و « فزعه» و «صوت» نیز به کار رفته که ظاهر آن ها نشان می دهد که هر یک از آن ها نشانۀ جداگانه ای است که پیش از ظهور واقع می شود ، لکن به نظر می رسد که این ها تعبیر هایی گوناگون از یک حادثه و یا دست کم ، اشکال گوناگون یک حادثه باشند . مراد از همه آن ها ، بلند شدن صدایی در آسمان است . ولی به اعتبار این که صدای عظیم ، بیدار باشی است که همه را متوجه خود می کند و نیز موجب وحشت عمومی و ایجاد دلهره و اضطراب می گردد ، به آن صیحه ، فزعة ، صوت و نداء که هریک بیانگر ویژگی از آن حادثه اند ، اطلاق شده است. این احتمال هم وجود دارد که آن ها سه حادثه جدای از هم باشند که در یک زمان رخ نمی دهند ، بلکه ابتدا صدایی عظیم همه را متوجه خود می کند (صیحه) ، به دنبال آن صدایی هولناک ، مردم را به وحشت می اندازد (فزعه) و آن گاه صدایی از آسمان شنیده می شود که مردم را به سوی مهدی(ع) فرا می خواند (نداء).

صورتی در خورشید...

ازنشانه های آخر الزمان ظاهر شدن صورتی در قرص خورشید ذکر شده است . مردم سیمای مردی رادر قرص خورشید خواهند دید که نام ونشان او را خواهند شناخت .این نشانه پر شکوه در عهد سفیانی و خود سفیانی خواهد بود و در آن هنگامم سپاه سفیانی و خود سفیانی هلاک خواهند شد . صاحب کتاب روزگار رهایی می نویسد : منظور از سیمای مردی که در قرص خورشید ظاهر خواهد شد ، سیمای حضرت مسیح (ع)است که در خورشید ظاهر می شود واز آسمان فرود می آید و با حسب ونسبش شناخته می شود ودیگر کسی در حق او دچار تردید نمی شود . در حدیث دیگری آمده است : صورت و سینه ای در قرص خورشید برای مردمان ظاهر می شود .

درروایتی از امام صادق (ع) آمده است : سه بانگ آسمانی در ماه رجب شنیده می شود :1_ آگاه باشید که لعنت خدا بر ستمگران باد ، 2_ ای گروه مومنان ! رستاخیز نزدیک است 3_ بدن انسانی به وضوح در قرص خورشید دیده می شود که با صدای رسا بانگ بر می آورد : هان ای مردم ! خداوند فلانی ، پسر فلانی ...(سلسله نسب حضرت قایم (ع) راتاحضرت (ع) می رساند ) را بر انگیخت .

{ موعودنامه ، مجتبی تونه ای ، 1389 ، ص 456}

صورتی در ماه...

روایت است :سالی که صیحۀ آسمانی در آن شنیده می شود ، نشانه ای پیش از آن در ماه رجب دیده می شود . گفته شد : آن نشانه چیست ؟فرمود:سیمایی در قرص ماه دیده می شود، دست و کف دست روشنی در فضا ظاهر می شود وبه سوی او اشاره می کند و ندایی از آسمان بلند می شود و همه مردم روی زمین آن را می شنوند.

{ موعودنامه ، مجتبی تونه ای ، 1389 ، ص457}

مفاسدی که درآستانه انقلاب حضرت مهدی (ع) فراگیر می شود، بسیاراست .امام صادق (ع)در روایتی ، نوع مفاسدی که در آخرالزمان رایج می شود وبعضی از آن ها جنبۀ اجتماعی و سیاسی ، وبعضی جنبه اخلاقی دارد راپیش بینی کرده است .حضرت می فرماید:

1) آن گاه که دیدی حق مرده واهل حق از میان رفتند.

 2) ستم همه جا را فراگرفته است.

 3) قرآن فرسوده شده ،وبدعت هایی از روی هوا وهوس در مفاهیم آن آمده است .

 4) دین بی محتوا شده ،همانند ظرفی که آن را واژگون می سازند .

 5) اهل باطل بر اهل حق بزرگی می جویند .

 6) ودیدی که شر آشکار است واز آن نهی نمی شود ،وهر که کار زشت انجام دهد ،معذورش می دارند.

7) فسق آشکارگردیده و مردان به مردان و زنان به زنان اکتفا می کنند .

 8) شخص مومن ،سکوت اختیار کرده و سخنش را نمی پذیرند .

 9) شخص فاسق دروغ می گوید، و کسی دروغ و افترایش را بر او باز نمی گرداند.

 10) بچۀ کوچک ،مرد بزرگ را خوار می شمارد.

 11) پیوند خویشا وندی بریده می شود .

 12) هر که را به کار بد بستایند ،خوشحال می گردد.

 13) پسر بچه همان می کند که زن می کند .

14ـ زنان با زنان تزویج می نمایند.

 15) مداحی و چاپلوسی فراوان شده است.

 16) مرد،مال خود را درغیر راه خدا خرج می کند و کسی از او جلو گیری نکند.

 17) چون شخص مومنی را بینداز کوشش و تلاش او به خدا پناه برد.

 18) همسایه ،همسایه خود را اذیت میکند ومانعی برای او در این کار نبا شد .

 19) کافر خوشحال است ،از آن چه درمومن می لیند وشاد است از این که در روی زمین فساد و تباهی بیند .

 20) آشکارا شراب بنوشند ، و برای نوشید نش گرد هم آیند ، کسانی که از خدای عزوجل نمی ترسند .

ندای آسمانی  

در روایات از دعوت به باطل تعبیر به « صیحه زمینی » و از دعوت به حق ، تعبیر به «صدای آسمانی » شده است.

امام صادق (ع) درباره «صحیحه آسمانی » که ازنشانه های حتمی ظهور است می فرماید :« در ابتدای روز ، گوینده ای در آسمان ندا می دهد:آگاه باشیدکه حق با علی و شیعیان اوست . پس از آن در پایان روز ، شیطان ـ که لعنت خدا بر او باد ـ از روی زمین فریاد می کندکه حق با عثمان و پیروان اوست . پس دراین هنگام، باطل گرایان به شک می افتد».

هم زمان با شنیده شدن صدای آسمانی و یا کمی پس از آن ، در روی زمین نیز صدایی شنیده می شود . ندا دهنده شیطان است که مردم را به گمراهی فرا می خواند و می کوشد با ایجاد تردید در مردم ، آن ها را از حمایت مهدی (ع) و اجابت دعوت آسمانی باز دارد .

{ بحارالانوار ، ج52 ، ص 288}

سید هاشمی واقعیّت دارد؟

پدیدار شدن پرچم « هاشمی » از علایم غیر قطعی برای ظهور امام مهدی (ع) است . در روایات متعددی یاد و نام «سید هاشمی » به میان آمده است و از مجموع آن ها استفاده می شود که : او مردی از بنی هاشم و از نسل پیامبر خدا (ع) است . در اوج جوانی است و در دست راست او خالی ست و از خراسان حرکت و جنبش خویش را آغاز می کند . روایات در بارۀ ریشه و نسب سید هاشمی دارای دو پیام است . برخی او را «حسنی» و برخی «حسینی» معرفی می کنند . از مسایل قطعی این است که او شیعه و پیرو خاندان وحی و رسالت است. به عقیدۀ خود پایبند و استوار و دارای نفوذ گسترده و محبوبیّت در دل ها است . امام باقر (ع) فرمودند :«در واپسین حرکت تاریخ ، جوانی از بنی هاشم که به دست راست او خالی است با پرچم های بر افراشته و سیاه رنگ از سوی خراسان می آید . پیشاپیش او شعیب بن صالح است و او با جنبش سفیانی پیکار می کند و آنان را شکست می دهد . حضرت علی (ع) نیز در خطبه « بیان » فرمود : « مردی از فرزندان حسن (ع) با دوازده هزار سوار مجهز به دانش و ایمان و سلاح به حضرت (ع) می پیوند ند و همه امکانات را تسلیم حضرت می کند و سپاه خویش را تحت پرچم مهدی (ع) و فرماندهی او قرار می دهد . سید ها شمی اندکی پیش از قتل نفس زکیه در مکهّ ، و همزمان با روزگاری که سپاه سفیانی در عراق است ، به شهادت می رسد.

{موعودنامه ، مجتبی تونه ای ، 1389 ، ص418}

سید خراسانی کیست؟؟؟

اندکی پیش از ظهور حضرت ، در میان ایرانیان ، شخصی با عنوان سید خراسانی ظاهر شده که رهبری سیاسی مردم را به عهده می گیرد و شعیب بن صالح نیز رهبری نظامی را و ایرانیان تحت رهبری این دو تن ، نقش مهمی را در حرکت ظهور آن حضرت ایفا می کنند. سید خراسانی و شعیب جنگ را در مرزهای ایران ، ترکیه و عراق هدایت می کنند و نیروهای مستقر در شام ، خود را به پیش رانده و در همان زمان ، از دو جناح عراق و شام ، آمادۀ پیشروی بزرگ به سوی فلسطین و قدس می شوند.

پیرامون شخصیت سید خراسانی ، سؤال های زیادی مطرح است. از مهم ترین ها این است که آیا مراد از خراسانی در روایات ، فرد معیّنی است و یا این که تعبیر از رهبر ایران است که در زمان ظهور حضرت مهدی(ع) وجود خواهد داشت؟ روایات به روشنی دلالت دارد بر این که آن شخصیّت از ذریّه امام مجتبی(ع) و یا امام حسین(ع) است و از او به عنوان هاشمی خراسانی یاد شده است و صفات جسمی وی را که دارای صورتی نورانی و خال بر گونۀ راست و یا دست راست دارد ، بیان کرده است. امّا روایاتی که در منابع حدیث درجۀ اوّل شیعه ـ مانند غیبت نعمانی و طوسی ـ در خصوص این شخص وارد شده است ، احتمال دارد ایشان را به یاور خراسانیان و یا رهبر اهالی خراسان و یا فرماندۀ لشکر خراسان تفسیر کرد. زیرا این روایات تعبیر به «خراسانی» تنها نموده نه هاشمی خراسانی ، امّا مجومعۀ قرائن موجود ، پیرامون شخصیّت او دلالت دارد که مشخص است وی همزمان با خروج سفیانی و یمنی ظاهر می شود و نیروهای خود را به سوی عراق اعزام می دارد که سپاهیان سفیانی را شکست می دهند. نسبت ایشان به خراسان به این معنا نیست که حتماً اهل استان خراسان فعلی باشد ، چون در صدر اسلام ، نسبت دادن به خراسان به مشرق زمین اطلاق می شده است که شامل ایران و سایر مناطق اسلامیِ متّصل به آن که امروز تحت اشغال شوروی است ، می شود. بنابراین شخص خراسانی اهل هر منطقه ای که از این محدوده باشد ، نسبت او به خراسان صحیح است ، چنان که از منابع درجه اول حدیثی شیعه استفاده نمی شود که او سیّد حسنی و یا حسینی است؛ آن گونه در منابع روائی برادران اهل سنت به آن تصریح شده است. سیّد خراسانی ، آخرین شخصی است که پیش از ظهور حضرت مهدی(ع) بر ایران حکومت کرده و یا معاصر با آخرین فردی است که فرمانروای ایران خواهد بود.

{ موعودنامه ، مجتبی تونه ای ، 1389 ، ص416}

خروج سید حسنی از نشانه هایی است که در آستانۀ ظهور حضرت مهدی (ع) رخ می دهد. خروج سید حسنی با یارانش برای یاری آن حضرت است . «سیدحسنی» جوان خوش صورتی است که از طرف دیلم و قزوین خروج می کند و با صدای بلند فریاد می زند که به فریاد قایم آل محمد (ص) برسید که از شما یاری می طلبد.

این سید حسنی ظاهراً از فرزندان امام حسن مجتبی می باشد. او از مکان خود تا کوفه را از لوث وجود کافران پاک می کند . چون با اصحاب خود وارد کوفه می شود ، به او خبر می دهند که حضرت حجت (ع) ظهور کرده و از مدینه به کوفه تشریف آورده است . پس با اصحاب خود ، خدمت آن حضرت مشرفّ می شود و از آن حضرت مطالبۀ دلایل امامت و مواریث انبیا را می نماید . او می داند که مهدی (ع) بر حق است ، ولکن مقصودش این است که حقیقت امام را بر مردم و اصحاب خود ظاهر نماید . پس آن حضرت دلایل را برای او ظاهر می کند . وقتی سید حسنی یقین به صدق امام پیدا می کند ، می گوید : اللّه اکبر! دستت را بده تا با تو بیعت کنم . با آن حضرت بیعت می کند و به پیروی از او ، سپاهش نیز بیعت می کنند .

{ فرهنگ موعود ، حسین کریمشاهی ، ص 130}

زنان در آخرالزمان

در روایات ، ویژگی های مختلفی برای زنان آخرالزمان ذکر شده است ، از جمله این که : زنانی هستند که در نوع پوشش ، گرایش به پوشش های مردانه پیدا می کنند و این مسلماً ناشی از یک حالت روانی است که اگر زنی بخواهد اطوار و حالت های مردانه داشته باشد ، یکی از تجلیاتش در نوع پوشش و لباسی است که استفاده می کند . به عبارت بهتر در آخر الزمان مرزهایی که جدا کننده زن و مرد است عمد تاً برداشته شده و نوعی اختلاط فرهنگی و دیگر ابعاد از جمله در پوشش بین زن و مرد مشاهده می گردد.

دانشمندان در آخرالزمان چگونه اند؟

در هر عصری ، عالمان دینی مسئولیت زدودن جهل و نادانی از اندیشه های مردم را بر عهده دارند و از روایات فهمیده می شود که عالمان در آخرالزمان نیز این نقش را به خوبی ایفا می کنند. امام هادی(ع) می فرمایند: اگر در دوران غیبت قائم آل محمّد(ص) عالمان نبودند که مردم را به سوی او هدایت کنند و با حجّت های الهی از دین دفاع نمایند و شیعیان ضعیف را از دام های شیطان و پیروانش رهایی و از شر ناصبی ها نجات بخشند ، کسی در دین خدا پا برجا نمی ماند و همه مرتد می شدند. ولی آنان رهبری دل های شیعیان ضعیف را با قدرت در دست می گیرند و حفظ می کنند ، چنان که ناخدای کشتی ، سکّان و فرمان کشتی را نگاه می دارد؛ پس آنان نزد خداوند ولاترین انسان ها هستند. رسول خدا(ص) نیز دربارۀ زنده کنندۀ دین در هر قرن می فرمایند: خداوند بزرگ برای امّت اسلام در آغاز هر قرن ، شخصی را بر می انگیزاند تا دین را زنده نماید.

 احادیث دیگری نیز در مذمّت برخی دانشمندان اهل آخرالزمان آمده است. رسول خدا(ص) فرمود: علمای آن ها خائن و فاسق هستند. آن ها و پیروانشان و آنان که به سوی آن ها می آیند و از آن ها کسب نور می کنند ، آنان که آن ها را دوست دارند ، بدترین مخلوقات روی زمین هستند. و در روایاتی می خوانیم: فقهای آن زمان ، طبق هوای نفس خود فتوا می دهند.

 { احتجاج طبرسی ، ج2 ، ص 260 / بحارالانوار ، ج2 ، ص6}

خسوف و کسوف

از نشانه های ظهور ، کسوف (خورشید گرفتگی ) در نیمۀ ماه رمضان و خسوف ( ماه گرفتگی ) در آخر و یا اوّل همان ماه است. امام باقر(ع) می فرماید: دو نشانه پیش از قیام مهدی(ع) پدید خواهد آمد که ، از زمان هبوط آدم(ع) در زمین بی سابقه است: گرفتن خورشید در نیمۀ ماه رمضان و گرفتن ماه در آخر آن.

کسوف در روزهای نخست و آخر ماه و خسوف در روزهای میانی ماه ، از نظر علمی ، طبیعی و عادی است و در طول تاریخ ، بارها رخ داده است ، ولی خورشید گرفتگی در وسط ماه یا ماه گرفتگی در اوّل یا آخر ماه ، امری غیر عادی است و رؤیت آن امکان ندارد. البته در خود روایات هم به غیر عادی بودن تحقق این نشانه تصریح شده است. به نظر می رسد که وقوع این دو پدیده به صورت غیر عادی ، به خاطر آن است که اهمیت مسألۀ ظهور نمایانده شود و مردم از خواب غفلت بیدار شوند و خود را مهیّا ی مشارکت در آن نهضت عظیم سازند. این نشانه ، از نشانه های حتمی ظهور نیست و در روایات به ناگزیر بودن آن اشاره نشده است.{برترین های فرهنگ مهدویت در مطبوعات ، 1382 ، ص 241}

جنگ و کشتار ؛ نشانه ظهور

در منابع دینی ، از جنگ های خونین و کشتارهای بزرگ ، به عنوان نشانه های ظهور یاد شده است. گویا این جنگ ها میان اهل باطل ، بر سر رقابت های مادی و سیاسی روی می دهد که در نهایت ، بدون پیروزی هیچ یک از دو گروه و پس از بر جای گذاشتن انبوهی از کشته ها پایان می یابد. در برخی از روایات سخن از فتنه ها دارد ، تعدادی از روایات از جنگ های پیاپی خبر می دهد و روایاتی دربارۀ کشتار انسان ها به وسیلۀ جنگ و بیماری های ناشی از آن چون طاعون سخن به میان می آورد.

خروج پرچم های سیاه

به اهتزاز درآمدن پرچم های سیاه از خراسان در منابع دینی به عنوان نشانه ظهور بیان شده و دربارۀ آن ، روایاتی از معصومین(ع) رسیده است. مضمون این روایات آن است که پیش از ظهور حضرت مهدی(ع) ذدر منطقۀ خراسان ( خراسان قدیم: قسمت های زیادی از ایران ، افغانستان ، ترکمنستان ، تاجیکستان و ازبکستان ) انقلابی بر پا می شود و مردم در حالی که پرچم های سیاه به اهتزاز در آورده اند ، به حرکت در می آیند.

برابر روایات ، تعدادی از نشانه های ظهور متصّل به ظهور خواهند بود؛ به گونه ای که میان آن ها و ظهور فاصلۀ زیادی نیست. از پدیدار شدن نخستین نشانه متّصل ، تا ظهور مهدی(ع) نشانه ها همچون حلقه های زنجیر ، بدون فاصله پی در پی می آیند ، چنان که در روایتی ، محمّد بن صامت از امام صادق(ع) پس از آن که برخی نشانه ها را امام بیان کرده بودند ، پرسید: فدایت شوم ، می ترسم این امر ( تحقق نشانه های ظهور مهدی ع ) به طول انجامد. امام (ع) فرمود: نه ، محققاً همچون مهره های تسبیح ، یکی پس از دیگری می آید{بحارالانوار ، ج52 ، ص235}.

پنج نشانۀ ظهور

نشانه هایی که در آستانه ظهور حضرت مهدی(ع) تحقق خواهد یافت ، پنج نشانه است که به آن ها علائم حتمی گویند. زیرا در مورد آن ها احتمال بداء نیست و به طور یقین و جزم واقع شدنی است. این علائم پنج گانۀ حتمی در روایات و اخبار از زبان حضرات ائمه معصومین(ع) به ویژه امام علی ، امام صادق و امام باقر(ع) مطرح شده است.

امام صادق(ع) می فرماید: پنج نشانه قبل از ظهور قائم می باشد: 1) صیحۀ آسمانی 2) خروج یمانی 3) خسف در سرزمین بیداء 4)خروج سفیانی 5) قتل نفس زکیّه {منتخب الاثر، ص452}

آثاری که در روایات برای قیام موعود آخرالزمان برشمرده شده است(1): 

  1) ثروت ها به طور مساوی تقسیم می شود : هنگامی که به واسطۀ ظهور امام زمان(ع) دنیا پُر از عدالت شود ، ثروت های جهان به طور مساوی تقسیم خواهند شد؛ چنان چه امام محمد باقر(ع) فرمودند: وقتی قائم ما اهل بیت قیام کند ، ثروت را به طور مساوی تقسیم می کند و عدالت را در میان مردم پیاده می نماید.(2)   2) رضایت و خشنودی همگانی است.  رسول اکرم(ص) می فرمایند: ساکنان آسمان ، مردم زمین ، پرندگان هوا ، درندگان صحراها و ماهیان دریاها -همه و همه - از او خشنود خواهند شد.(3)    3) فقر و بینوایی ریشه کن خواهد شد. در پرتو عدالت حضرت بقیة الله(ع) ، عموم مردم بی نیاز خواهند شد. چنان چه در حدیث آمده است: زمانی برای مردم پیش می آید که انسان صدقات از طلا را با خود بر می دارد؛ تا آن ها را در راه خدا انفاق کند ، ولی نیازمندی را پیدا نمی کند که این صدقه را قبول کند.(4)   4) همۀ مردم در امنیّت به سر خواهند برد؛ چنان چه امیر المؤمنین(ع) می فرمایند: دشمنی از دلها زدوده می شود؛ درندگان و چهارپایان با یکدیگر سازش می کنند ، یک زن طبقی بر سر گذارده از عراق تا شام ( از شرق تا غرب ) تنها سفر می کند ، همه جا قدم بر سرزمین سبز و خرّم می گذارد ، در حالی که درنده ایاو را نمی آزارد و دچار ترس و وحشت نمی شود.(5)    5) برکات آسمانی نازل می شود. چنان چه در حدیث آمده است: زمین چیزی از بذرهای خود را نگه نمی دارد ، جز این که آن را بیرون می فرستد و آسمان چیزی از باران رحمتش را نگه نمی دارد جز این که سیل آسا بر بندگان خود فرو می ریزد.(6)    6) همگی در رفاه به سر می برند. رسول خدا(ص) فرمودند: امّت من در زمان حضرت مهدی(ع) آن چنان متنعم می شوند که هرگز چنین بهر مند نشده اند.(7)    7) زمین گنج های پنهان خود را آشکار می کند. پیامبر اکرم(ص) می فرمایند: در آن زمان چهارپایان در امان هستند و درندگان با هم سازش می کنند. زمین پاره های جگرش (گنج های پنهان و با ارزش خود) را بیرون می ریزد... پاره های جگر زمین ستون هایی از طلا و نقره است.(8)    8) دام ها و چهارپایان زیاد می شوند. چنان چه که در روایتی از پیامبر اسلام(ص) آمده است: مهدی(ع) خارج می شود ، خداوند باران رحمتش را می فرستد ، زمین گیاهش را می رویاند ، و دام در جهان زیاد می شود. او ثروت را به طور مساوی تقسیم می کند و امت اسلام بزرگ و شکوهمند می گردد.(9)    9) رفع مزاحمت ها و ایجاد آسایش برای عموم مردم است. چنان چه امام باقر(ع) می فرمایند: مهدی(ع) راه های اصلی را توسعه می دهد ، بالکن هایی را که به خارج جاده ها آمده و از دیگران سلب آزادی کرده است و ناودان هایی را که به کوچه ها می ریزد ، از بین می برد.(10)    10) پرده های ظلمت کنار می رود. امام صادق(ع) می فرمایند: وقتی قائم ما قیام کند ، زمین به نور پروردگارش نورانی می شود ، و مردم از نور خورشید بی نیاز می شوند و شب و روز یکی می شود و تاریکی از بین می رود.(11)    11) ایجاد برادری و مواسات میان انسان ها است.چنان چه امام باقر(ع) می فرمایند: هنگامی که قائم ما قیام کند ، دوران برابری و برادری فرا می رسد. در آن زمان یک مسلمان آن چه نیاز داشته باشد ، از جیب برادر مسلمانش بر می دارد و او مانع نمی شود.(12)

 (1): برگرفته از نشریه موعود ، شمارۀ 12 ، ص 78

(2): عقد الدرر ، ص 40

(3): الحاوی للفتاوی ، ج 2 ، ص 82

(4): صحیح البخاری ، ج 2 ، ص 136

(5): بشارة الاسلام ، ص 236

(6): المستدرک علی الصحیحین ، ج 4 ، ص 514

(7): إعلام الوری ، ص 433

(8): المستدرک علی الصحیحین ، ج 4 ، ص 514

(9): تاریخ مابعد الظهور ، ص 774

(10): ارشاد مفید ، ص 365

(11): المحجّة فیما نزل فی القائم الحجة ، ص 185

(12): بحارالانوار ، ج 52 ، ص 372